Ní ọjọ́ ogún oṣù kọkànlá ọdún 2025, Ààrẹ Uganda Yoweri Museveni lọ sí ayẹyẹ kan ní Kamuli, Uganda, níbi tí wọ́n ti ń ṣe àmì sí bí wọ́n ṣe ń kó ata ilẹ̀ Uganda tí wọ́n ti gbẹ lọ sí China, ó sì sọ̀rọ̀ kan. Ní ọdún kan sẹ́yìn, orílẹ̀-èdè méjèèjì fọwọ́ sí àdéhùn méjì kan tí ó gba àwọn ata ilẹ̀ Uganda tí wọ́n ti gbẹ sílẹ̀ láti tà ní ọjà ilẹ̀ China. (Xinhua/Ronald Sekandi)
Kamuli, Uganda, Oṣù kọkànlá 21 (Xinhua) — Ààrẹ Uganda Yoweri Museveni lọ sí ayẹyẹ kan láti fi àkójọ àkọ́kọ́ ata gbígbẹ ránṣẹ́ sí China. Ní ọdún kan sẹ́yìn, àwọn orílẹ̀-èdè méjèèjì fọwọ́ sí àdéhùn méjì kan tí ó fún ọjà àgbẹ̀ yìí láàyè láti wọ ọjà China.
Ní ọjọ́bọ̀, Museveni ṣe ìfilọ́lẹ̀ ìrìnàjò ọkọ̀ ojú omi tí ó tó tọ́ọ̀nù 11 láti agbègbè ìlà-oòrùn Kamuli. Fún oṣù díẹ̀ sẹ́yìn, àwọn agbègbè kan ti ń gbin irúgbìn yìí ní ìfọwọ́sowọ́pọ̀ pẹ̀lú Páàkì Iṣẹ́-ọjà Ogbin ti China-Uganda, tí iṣẹ́ àgbékalẹ̀ ìfọwọ́sowọ́pọ̀ South-South kan láàrín Ẹgbẹ́ Oúnjẹ àti Àgbẹ̀ ti Àjọ Àgbáyé (FAO) àti China àti Uganda ń ṣe àtìlẹ́yìn fún.
Museveni yin ifowosowopo ti China ti pẹ pẹlu Afirika fun idagbasoke apapọ, o si pe awọn agbẹ diẹ sii lati gbin awọn irugbin owo, eyiti o ṣe apejuwe bi ibi-iwakusa goolu ti o le ṣẹda ọrọ̀ ati paarẹ osi.
Museveni sọ pé, “Wọ́n (China) ti wá lẹ́yìn nígbà ìjàkadì lòdì sí ìjọba amúnisìn. Nísinsìnyí a ní àjọṣepọ̀ ìṣòwò tó gún régé pẹ̀lú wọn, wọ́n sì ń ṣe wọ́n ní ìpele kan náà. Wọn kò gbéraga. Nítorí náà, a ó tún tẹ̀síwájú jù bẹ́ẹ̀ lọ.”
Ní àkókò ìpàdé Beijing ti Àpérò lórí Ìfọwọ́sowọ́pọ̀ China-Africa ní oṣù kẹsàn-án ọdún 2024, Uganda àti China fọwọ́ sí ìlànà kan lórí títà ata gbígbẹ àti ẹja inú igbó sí China. Ní oṣù kẹfà ọdún yìí, China tún kéde ìgbékalẹ̀ ìlànà àṣà 100% fún gbogbo orílẹ̀-èdè 53 ti Áfíríkà tí wọ́n ti dá àjọṣepọ̀ pẹ̀lú China sílẹ̀.
Níbi ayẹyẹ ìfilọ́lẹ̀ náà, Aṣojú China sí Uganda, Zhang Lizhong, kéde pé ní oṣù August, àpapọ̀ ìṣòwò láàárín China àti Uganda ti dé ibi gíga tó ga tó $1.31 bilionu. “Nínú iye yìí, àwọn ohun tí China kó wọlé láti Uganda jẹ́ nǹkan bí $100 mílíọ̀nù, èyí tó jẹ́ ìbísí 100.1% ju ti ọdún tó kọjá lọ,” Aṣojú Zhang sọ.
Ó sọ pé ayẹyẹ ìfilọ́lẹ̀ náà jẹ́ àṣeyọrí mìíràn nínú ìfọwọ́sowọ́pọ̀ àárín méjì. Ó fi kún un pé láti ọdún 2012, China ti rán àwọn ògbógi iṣẹ́ àgbẹ̀ tó ju àádọ́ta lọ sí Uganda lábẹ́ iṣẹ́ FAO-China-Uganda Strategic Cooperation Project, wọ́n sì ń fún àwọn àgbẹ̀ agbègbè tó lé ní 20,000 ní ìdánilẹ́kọ̀ọ́ àti ìmọ̀ràn.
Gẹ́gẹ́ bí Zhang Xiaoqiang, olórí ẹgbẹ́ àwọn ògbóǹkangí iṣẹ́ àgbẹ̀ ti ilẹ̀ China fún ìpele kẹta iṣẹ́ náà, ayẹyẹ ìṣíṣẹ́ náà jẹ́ àbájáde ìsapá àpapọ̀ láàárín ọgbà iṣẹ́ àti àwọn ògbóǹkangí iṣẹ́ àgbẹ̀ ti ilẹ̀ China.
Ogbeni Zhang sọ pé, “A n pese awọn agbẹ alabaṣiṣẹpo wa pẹlu awọn irugbin ata ata to ga julọ ati awọn imọ-ẹrọ gbingbin. Awọn agbẹ naa n gbin ata ata gẹgẹbi awọn iṣeduro ati awọn iṣedede iṣelọpọ wa, lẹhinna papa ile-iṣẹ naa n ra ata ti a ti kojọ ati pese awọn ọja to ga julọ si ọja China.” O ṣe akiyesi pe awoṣe yii n ṣe iranlọwọ fun gbigbe imọ-ẹrọ ati jijade ere ni imunadoko.
Ẹgbẹ́ Sichuan Kehong ní gúúsù ìwọ̀ oòrùn China ló kọ́ Páàkì Ìṣọ̀kan Iṣẹ́ Àgbẹ̀ ti China àti Uganda, tí ó wà ní Luwero, àárín gbùngbùn Uganda. Lọ́wọ́lọ́wọ́, àwọn ilé ìṣẹ́dá ata ata àti ìdánilẹ́kọ̀ọ́ mẹ́ta ló ń ṣiṣẹ́ ní Uganda.
Gẹ́gẹ́ bí Luo Heng, alága ilé iṣẹ́ náà, a gbèrò láti fẹ̀ síi agbègbè oko ata ata sí 2,000 eka ní ọdún 2026 láti mú kí àwọn ọjà tí wọ́n ń kó jáde sí China pọ̀ sí i.
Ní ọjọ́ ogún oṣù kọkànlá ọdún 2025, ní Kamuli, Uganda, Ààrẹ Yoweri Museveni ṣe ayẹyẹ kan láti ṣe àmì ìfiránṣẹ́ àkọ́kọ́ ti ata gbígbẹ ti orílẹ̀-èdè náà sí China. Èyí ni ìgbà àkọ́kọ́ tí Uganda yóò kó ata gbígbẹ jáde sí China. Ní ọdún kan ṣáájú, àwọn orílẹ̀-èdè méjèèjì fọwọ́ sí àdéhùn méjì kan tí ó fún wọn láyè láti pèsè ọjà àgbẹ̀ yìí sí ọjà China. (Xinhua/Ronald Sekandi)
Fọ́tò yìí tí a yà ní ọjọ́ ogún oṣù kọkànlá ọdún 2025, ní Kamuli, Uganda, fi ayẹyẹ tí wọ́n ṣe fún títà ata gbígbẹ ti Uganda. Ààrẹ Uganda Yoweri Museveni lọ síbi ayẹyẹ náà hàn. Ní ọdún kan sẹ́yìn, àwọn orílẹ̀-èdè méjèèjì fọwọ́ sí àdéhùn méjì kan tí ó gba àwọn ọjà àgbẹ̀ wọ̀nyí láàyè láti kó jáde sí ọjà China. (Xinhua/Ronald Sekandi)
Ní ọjọ́ ogún oṣù kọkànlá ọdún 2025, àwọn àgbẹ̀ kórè ata ata ní ibi ìtọ́jú àti ìdánilẹ́kọ̀ọ́ ìfọwọ́sowọ́pọ̀ kan ní Kamuli, Uganda. Ààrẹ Uganda Yoweri Museveni lọ síbi ayẹyẹ ìfilọ́lẹ̀ fún àkójọ àkọ́kọ́ ti ata ata gbígbẹ tí a kó lọ sí China. Ní ọdún kan ṣáájú, àwọn orílẹ̀-èdè méjèèjì fọwọ́ sí àdéhùn méjì tí ó fún àwọn ọjà àgbẹ̀ láàyè láti wọ ọjà China. (Xinhua/Ronald Sekandi)
Àkókò ìfìwéránṣẹ́: Oṣù Kejìlá-17-2025