Yálà a ti fọ́ ata náà tútù tí a sì lò ó gẹ́gẹ́ bí ohun ìtura, a ti lọ̀ ọ́ sínú obe ata àrà ọ̀tọ̀, tàbí a fi gbogbo rẹ̀ kún sáládì, ata Aleppo ní ipò pàtàkì nínú ayé oúnjẹ. A ti ń gbìn ín ní ìlú Aleppo (tàbí Halab) ní àríwá Siria, a ti ń lo ata yìí fún ọ̀pọ̀ ọ̀rúndún láti fi ṣe adùn kebab, stew, àti obe, ní yíyàtọ̀ sí oúnjẹ Siria àti oúnjẹ Middle Eastern mìíràn.
“Oúnjẹ tó dára jùlọ ní Siria wá láti Aleppo. Aleppo ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ oúnjẹ tó dùn, ṣùgbọ́n oúnjẹ pàtàkì kan wà tí a lè rí ní Aleppo nìkan: obe ata gbígbóná,” Ali Fakhrdeen, olóúnjẹ ní ilé oúnjẹ Qasr Halab tuntun tí a ṣẹ̀ṣẹ̀ ṣí ní Sharjah, sọ fún Gulfnews.com.
Obe ata ata ata yii n fun awọn ounjẹ ounjẹ ti o gbajumọ ni Aarin Ila-oorun ati awọn ounjẹ pataki, gẹgẹbi awọn ewe eso ajara ti a fi sinu, kebab, ati awọn ẹran eran sisun, adun ara Siria alailẹgbẹ kan. Ni afikun si adun ara Siria, obe gbigbona yii (tabi shatahlabiya) wa ni oriṣiriṣi meji—alata ati adun.
“Irẹsi tí a fi ewé àjàrà wé ni a lè rí ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ orílẹ̀-èdè Àárín Gbùngbùn Ìlà Oòrùn—Lẹ́bánónì, Jọ́dánì, àti Íjíbítì. Ṣùgbọ́n ní Aleppo, oúnjẹ yìí yàtọ̀ nítorí pé a fi obe ata dídùn àti omi grenadine kún ewé èso àjàrà náà. Èyí fún un ní adùn àrà ọ̀tọ̀ tí a kò ní rí níbòmíràn ní Àárín Gbùngbùn Ìlà Oòrùn,” ni Chef Fakhreddine sọ.
Ní àwọn ọdún àìpẹ́ yìí, ipa ata ata Aleppo lórí ètò oúnjẹ àgbáyé ti burú síi, gẹ́gẹ́ bí ìlú náà fúnra rẹ̀, nítorí ìjà tó ń lọ lọ́wọ́ ní agbègbè náà. Bí ogun ṣe ba ilẹ̀ oko jẹ́, ọ̀pọ̀ àwọn àgbẹ̀ ni wọ́n fipá mú láti kó lọ sí àwọn agbègbè tó wà ní àdúgbò wọn, ṣùgbọ́n a ti tọ́jú adùn ata ata Aleppo dáadáa. Àwọn irúgbìn náà ni a ti ń wá pẹ̀lú ìṣọ́ra, àti nísinsìnyí àwọn olùfẹ́ ata ata tó jìnnà sí California, USA, ti ń bẹ̀rẹ̀ sí í gbin ata ata Aleppo.
Èyí jẹ́ nítorí pé ata ata máa ń bá onírúurú ipò ìdàgbàsókè mu ní àdánidá. Wọ́n ti jẹ́ alábàákẹ́gbẹ́ olóòótọ́ fún àwọn arìnrìn-àjò, wọ́n sì ti lò wọ́n gẹ́gẹ́ bí owó. Láti West Indies sí Europe, láti Spain sí Ìwọ̀ Oòrùn Africa, ata ata ní ìpínkiri kárí ayé, ó sì rọrùn láti dapọ̀ mọ́ àwọn oríṣiríṣi ilẹ̀. Nítorí náà, ata ata Aleppo náà ní àmì Aleppo pàtó kan.
Àwọn èdìdì ata ata yìí jẹ́ onígun mẹ́rin, gígùn wọn jẹ́ centimeters márùn-ún sí mẹ́wàá, pẹ̀lú awọ ara dídán, dídán, àti dídín. Ó ní ìwọ̀n ooru díẹ̀, ó tó nǹkan bí ẹgbẹ̀rún mẹ́wàá Scoville Heat Units (SHU). Nítorí adùn àrà ọ̀tọ̀ rẹ̀, èyí tí ó so ooru, adùn, àti èso pọ̀, a máa ń lo ata ata Aleppo nínú oúnjẹ àwọn ará Syria.
Àkókò ata ata ata ní Levant máa ń parí ní ìparí ìgbà ẹ̀ẹ̀rùn àti ìbẹ̀rẹ̀ ìgbà ìwọ́-oòrùn. Ní àkókò yìí, ìdílé kọ̀ọ̀kan máa ń kó ata ata tó pọ̀ jù jọ, wọ́n á sì gbẹ ẹ́—kì í ṣe pátápátá, ṣùgbọ́n dé ìwọ̀n kan—láti ṣe obe ata pupa.
“Èyí ni obe tí a fi ń ṣe obe Muhammara—ìyẹ̀fun búrẹ́dì, obe ata, epo olifi, àti kúmínì. Àwọn èròjà mẹ́rin péré ló tó láti ṣe oúnjẹ adùn yìí, nítorí pé obe ata ni ó fún obe Muhammara ní adùn àrà ọ̀tọ̀,” ni Chef Fakhreddine sọ.
Aleppo jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ìlú tó ti pẹ́ jùlọ tí àwọn ènìyàn ń gbé ní àgbáyé, tó wà ní ẹ̀bá ọ̀nà Silk Road. Àwọn ìwakùsà ilẹ̀ níbẹ̀ ti bẹ̀rẹ̀ láti ìgbà ìṣáájú Idẹ, ní nǹkan bí ọdún 3000 ṣáájú Sànmánì Kristẹni.
Ṣùgbọ́n, tí o bá tọ́pasẹ̀ ìdàgbàsókè oúnjẹ ará Siria láìpẹ́ yìí, o ó kíyèsí pé ìrísí adùn rẹ̀ kò yí padà. Olórí oúnjẹ Fahrdin gbàgbọ́ pé èyí jẹ́ nítorí pé a kò lè se oúnjẹ ará Siria ní ọ̀nà tí kì í ṣe ti àṣà.
Ó ní: “Tí o bá fẹ́ tọ́ oúnjẹ Aleppo wò, o gbọ́dọ̀ sè é nípa lílo ọ̀nà ìbílẹ̀, kì í ṣe èyí tí kò bá àṣà mu.”
Alábàáṣiṣẹ́pọ̀ rẹ̀, Hassan Obaid, olùṣe oúnjẹ ìran kẹta nínú ìdílé náà gbà bẹ́ẹ̀. Bàbá rẹ̀ ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí olùṣe oúnjẹ ní hótéẹ̀lì ńlá kan ní Aleppo, ó sì kọ́ ọgbọ́n oúnjẹ rẹ̀ lọ́dọ̀ baba rẹ̀. Olùṣe oúnjẹ Obaid ní ìgbẹ́kẹ̀lé pé àwọn ọmọ rẹ̀ yóò máa tẹ̀síwájú nínú àṣà oúnjẹ ìdílé náà, àti pé ìran kẹrin yóò jogún ìfẹ́ sí oúnjẹ.
“Ní ti oúnjẹ fúnra rẹ̀, o kò ní kíyèsí ìyípadà kankan. Ìtọ́wò náà kò yí padà fún ìran mẹ́ta. Ṣùgbọ́n nísinsìnyí, nítorí ìlọsíwájú ìmọ̀ ẹ̀rọ àti ìyípadà ńlá nínú ìgbésí ayé, a ti yí ìgbékalẹ̀ náà padà. Ṣùgbọ́n ìtọ́wò náà ṣì wà bẹ́ẹ̀,” Al-Obaid, olóúnjẹ sous ní Casal Harab sọ.
Ìdí nìyẹn tí wọ́n fi ń lọ̀ kebab báyìí nípasẹ̀ ẹ̀rọ dípò kí wọ́n gé e sí wẹ́wẹ́ ní àṣà, ìgbékalẹ̀ rẹ̀ sì ti di òde òní. Ṣùgbọ́n adùn rẹ̀ kò yí padà. Àpẹẹrẹ mìíràn ti ìtumọ̀ òde òní fún oúnjẹ ìbílẹ̀ ni wàràkàṣì halloumi tí a dín, oúnjẹ oúnjẹ tí ó gbajúmọ̀ ní Àárín Gbùngbùn Ìlà Oòrùn.
“Wàràkàṣì Halomi ti jẹ́ wàràkàṣì halomi nígbà gbogbo—adùn rẹ̀ kò yípadà láti ìgbà baba ńlá mi títí di òní yìí. Ṣùgbọ́n lójijì mo ní èrò láti fi ìyẹ̀fun kunafa (vermicelli) wé wàràkàṣì halomi kí n sì dín-in. Ní ọ̀nà yìí, o lè ní ìrírí iyọ̀ wàràkàṣì halomi àti adùn ìyẹ̀fun kunafa náà nígbà kan náà,” ni Obaid, Obaid, sọ.
Báwo ni oúnjẹ ará Siria ṣe yàtọ̀ sí ti àwọn ará Íjíbítì tàbí ti àwọn ará Lebanon? Gẹ́gẹ́ bí olóyè Fahrdin ti sọ, “adùn halal” àrà ọ̀tọ̀ ni ó ń fún àwọn oúnjẹ náà ní ìtura wọn.
“Kib Siria náà yàtọ̀, pẹ̀lú adùn halab àrà ọ̀tọ̀. A máa ń lo ẹran àgùntàn tí a gé, àlìkámà tí a ti fọ́, pistachio, walnuts, èso pomegranate, àti àwọn èròjà olóòórùn dídùn. Dájúdájú, obe ata dídùn tún wà. Àwọn wọ̀nyí ni àwọn èròjà pàtàkì nínú ìkún náà, èyí tí a tún fi àlùbọ́sà àti omi pómegranate ṣe,” ó wí.
Àwọn kebab ní Aleppo yàtọ̀ síra; àwọn kebab ní Aleppo máa ń lo ẹran púpọ̀, èyí tó máa ń mú kí wọ́n rọ̀ jù, kí wọ́n sì rọ̀ jù. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ irú oúnjẹ ló tún wà.
“Wọn yoo fi ọra diẹ sii kun lati jẹ ki awọn kebab naa jẹ ki o tutu, ati awọn eso eso. Ohun ti mo fẹran julọ ni kebab Billa Mukasarata, eyiti a fi eso ati warankasi ṣe ninu ẹran ti a ge,” o fi kun.
Fún àwọn tó ń gbìyànjú oúnjẹ ará Siria fún ìgbà àkọ́kọ́, Olórí oúnjẹ Fahrdin gbà wọ́n nímọ̀ràn pé: “Bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú muhammara, lẹ́yìn náà kibbe àti yaranga, àti nígbẹ̀yìn gbẹ́yín kebab.”
Tí o bá fẹ́ dán oúnjẹ ará Siria wò, èyí ni ohunelo pàtàkì láti ọ̀dọ̀ ilé oúnjẹ Qasar Halab sous-chef Hassan Al Obaid—ìrísí àrà ọ̀tọ̀ rẹ̀ lórí wàràkàṣì haloumi tí a dín.
• Fi ege warankasi halloumi mẹta sinu iyẹfun kunafa ki o si din-din fun bii iṣẹju mẹrin.
• Dín za'atar tuntun lọtọ̀ọ̀tọ̀ kí o sì tò ó sórí àwo kan. Fi warankasi haloumi dídín sí orí rẹ̀ kí o sì fi olifi dúdú tí a gé ṣe ọṣọ́.
Àkókò ìfìwéránṣẹ́: Oṣù Kejìlá-31-2025